Yılın son haftalarında fabrikalarda üretim hedefleri, bütçe ve envanter sayımı aynı anda yürür. İş sağlığı ve güvenliği tarafında da yapılacak iki temel iş var: biten yılın yıllık değerlendirme raporu ve yeni yılın yıllık çalışma planı. Bu yazıda yıl sonu İSG kontrol listesini adım adım anlatıyoruz. İK ya da İSG sorumlusuysanız yılı kapatırken neye bakacağınızı burada bulabilirsiniz.
Yıllık değerlendirme raporu nedir, kim hazırlar?
Yıllık değerlendirme raporu, işyerinde bir yıl içinde yapılan iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının özetidir. Çalışma ortamının gözetimiyle ilgili çalışmalar ve sonuçları bu raporda kayıt altına alınır.
İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik'e göre raporu iş güvenliği uzmanı hazırlar. Uzman bunu işyeri hekimiyle işbirliği içinde ve yönetmeliğin EK-2'sindeki örneğe uygun şekilde yapar. Sağlık gözetimi tarafında işyeri hekiminin de bu raporda görevi vardır.
Rapor, yıl boyunca yapılanların bir dökümüdür. Ziyaretler, tespitler, eğitimler, muayeneler ve ölçümler düzenli kaydedildiyse rapor kolayca hazırlanır. Kayıtlar dağınıksa yıl sonunda bunları toparlamak çok zaman alır.
Yıllık çalışma planı nedir, neden yıl bitmeden hazırlanmalı?
Yıllık çalışma planı, bir sonraki yıl yapılacak iş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerini gösteren yol haritasıdır. Eğitimler, sağlık gözetimi, ölçümler, kontroller, tatbikatlar ve risk değerlendirmesi güncellemeleri bu planda yer alır. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı planı birlikte hazırlar.
Planın yıl bitmeden yazılmasının pratik bir faydası var. Değerlendirme raporunda eksik ya da geciken işler zaten ortaya çıkmış olur ve bunlar doğrudan yeni yılın planına taşınabilir. Böylece rapor ile plan birbirini tamamlar: rapor "ne yaptık" sorusunu, plan "ne yapacağız" sorusunu cevaplar.
İSG kurulu olan işyerlerinde ne değişir?
İş sağlığı ve güvenliği kurulu olan işyerlerinde kurulun da yıl sonunda bir görevi var. İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik'e göre kurul:
- işyerinin iş sağlığı ve güvenliği durumuyla ilgili yıllık bir rapor hazırlar,
- o yılki çalışmaları değerlendirir,
- edindiği tecrübeye göre ertesi yılın çalışma programında yer alacak konuları belirleyip işverene önerir.
Bu yüzden aralık ayındaki kurul toplantısı, yeni yılın planını konuşmak için en uygun zamandır. İş güvenliği uzmanı ile işyeri hekiminin hazırladığı taslağı bu toplantıya getirmek süreci kısaltır.
Yıl sonu İSG kontrol listesinde neler olmalı?
Aşağıdaki listeyi İSG sorumlusu ve OSGB ekibinizle birlikte gözden geçirebilirsiniz:
- Onaylı defter: Yıl içindeki tespit ve öneriler deftere yazılmış ve imzalanmış mı? Açık kalan öneriler hangileri?
- Tespitlerin kapanışı: Önerilen düzeltici işlemlerden hangileri tamamlandı, hangileri yeni yıla devrediliyor? Devredilenlere sorumlu ve hedef tarih atanmalı.
- Risk değerlendirmesi: Yıl içinde yeni makine, yeni bölüm, süreç değişikliği ya da iş kazası oldu mu? Bunlar risk değerlendirmesine yansıtıldı mı? (Ayrıntı için: Risk değerlendirmesi ne zaman yenilenir?)
- Eğitim kayıtları: Planlanan eğitimler yapıldı mı? Katılım listeleri ve belgeler dosyada mı? Yıl içinde işe başlayanların eğitimleri tamam mı? (Güncel kurallar için: Yeni İSG eğitim yönetmeliği)
- Sağlık gözetimi: İşe giriş ve periyodik muayeneler zamanında yapıldı mı? Yeni yılda muayenesi gelecek çalışanların listesi çıkarıldı mı?
- Ortam ölçümleri ve periyodik kontroller: Gürültü, toz ve aydınlatma gibi ölçümlerin ve kaldırma ekipmanı, basınçlı kap, elektrik tesisatı gibi kontrollerin yeni yıldaki tarihleri takvime işlendi mi?
- Acil durum hazırlığı: Acil durum planı güncel mi? Tatbikat yapıldı ve kaydedildi mi? Acil durum ekiplerinde ayrılan çalışan var mı?
- İş kazası ve ramak kala kayıtları: Yıl içindeki olaylar kayıt altına alındı mı? Kök nedenler ve alınan önlemler rapora yansıdı mı?
- Yeni yılın planı: Bütün bu maddelerden çıkan işler, yıllık çalışma planına sorumlu kişi ve ay bilgisiyle yazıldı mı?
Raporlar ve kayıtlar nerede saklanır?
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre OSGB'nin görevlendirdiği uzman ve hekimin saklaması gereken belgeler OSGB arşivinde tutulur ve denetimde istenirse gösterilir. Bu belgeler şunlardır: onaylı defter suretleri, yıllık çalışma planı ve yıllık değerlendirme raporu suretleri, çalışanlara verilen eğitimlerin kayıtları.
Aynı yönetmeliğe göre:
- Onaylı defterin aslını işveren saklar. Defterin imzalanmasından ve düzenli tutulmasından da işveren sorumludur.
- Sözleşme bittiğinde OSGB, istenmese bile bütün kayıt ve dosyaları işverene teslim eder.
Kısacası belgeler hem OSGB'de hem işverende bulunmalıdır. Yıl sonu, iki taraftaki kayıtların birbirini tutup tutmadığını kontrol etmek için iyi bir zamandır.
Trakya'daki fabrikalar için pratik öneriler
Çorlu, Çerkezköy ve Lüleburgaz'daki OSB'lerde çok vardiyalı çalışan, yıl içinde çok sayıda çalışan alan fabrikalarda en sık görülen eksik, yeni işe başlayanların eğitim ve muayene kayıtlarının dağınık kalmasıdır. Yıl sonunda bu listeyi İK kayıtlarıyla karşılaştırmak, eksikleri yeni yıla taşımadan kapatmayı sağlar.
Toplu periyodik muayeneleri ocak-şubat dönemine sıkıştırmak yerine yıl içine yaymak, üretimi aksatmadan sağlık gözetimini sürdürmeyi kolaylaştırır. Bunu çalışma planına aylık olarak yazmak da işe yarar. Muayeneleri işyerinde yapmak isteyen firmalar için mobil sağlık taraması bir seçenektir.
Doğa Çevre OSGB ile yıl sonu nasıl kolaylaşır?
Doğa Çevre OSGB olarak iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini kendi İSG programımız üzerinden yürütüyoruz. Müşterilerimiz ziyaret raporlarını, tespit ve önerileri, eğitim kayıtlarını, muayene sonuçlarını ve ölçüm tarihlerini 7/24 programdan görebiliyor. Çevre danışmanlığı alan firmalar çevre yükümlülük takvimini de aynı yerden izliyor. Yıl sonunda değerlendirme raporu için gereken bilgiler dağınık dosyalarda değil, tek bir yerde toplu durur.
Tekirdağ, İstanbul, Kırklareli ve Edirne'deki işyerinize yıl kapanışı ve yeni yılın planı için bir ziyaret planlamak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz. Hizmet ayrıntıları: OSGB iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri. Ölçüm ve kontrol takvimi için: Ortam ölçümleri ve periyodik kontroller.
Sıkça sorulan sorular
Yıllık değerlendirme raporunu kim hazırlar?
İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimiyle işbirliği içinde ve yönetmeliğin EK-2'sindeki örneğe uygun şekilde hazırlar.
Yıllık çalışma planını kim hazırlar?
İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı birlikte hazırlar. Plan, bir sonraki yıl yapılacak İSG faaliyetlerini içerir.
OSGB ile çalışıyorsak raporlar nerede durur?
Suretler OSGB arşivinde tutulur ve denetimde istenirse gösterilir. Onaylı defterin aslı işverende kalır. Sözleşme bitince OSGB bütün kayıtları işverene teslim eder.
İSG kurulunun yıl sonundaki görevi nedir?
Kurul, işyerinin İSG durumuyla ilgili yıllık bir rapor hazırlar, o yılın çalışmalarını değerlendirir ve ertesi yılın programı için işverene öneride bulunur.



